Veel mensen herkennen het: alleen al het idee van een gesprek met je partner kan spanning oproepen.
De woorden zijn er wel, maar verdwijnen zodra het gesprek begint. Dit wordt vaak gezien als onwil of vermijding, terwijl het in werkelijkheid iets zegt over wat er in jou gebeurt op het moment dat contact spannend wordt.
Wanneer jij dichtklapt
Misschien herken je het bij jezelf. Je hebt vooraf helder wat je wilt zeggen, maar zodra het gesprek begint, lijkt alles weg te vallen. Je hoofd wordt leeg, je lijf gespannen. Wat je voelt is er nog wel, maar de toegang tot woorden verdwijnt.
Dit is geen bewuste keuze. Het is geen desinteresse of gebrek aan betrokkenheid. Het is een reactie van je systeem dat probeert je te beschermen op een moment dat het gesprek als te veel wordt ervaren.
Of wanneer je partner dat doet
Het kan ook zijn dat jij degene bent die woorden zoekt, terwijl je partner stilvalt. Dat kan voelen als afstand, als niet willen meedoen of als weggaan uit contact. Tegelijkertijd kan er onder dat zwijgen veel leven.
Wanneer je partner dichtklapt, betekent dat niet per definitie dat hij of zij niets te zeggen heeft. Het kan juist betekenen dat er te veel tegelijk speelt, zonder dat er ruimte is om dat veilig te verwoorden.
Veiligheid gaat vooraf aan woorden
Goede communicatie ontstaat niet alleen vanuit intentie, maar vanuit ervaren veiligheid. Je kunt willen delen, verbinden en vooruitgaan, en toch merken dat je lichaam iets anders doet. Zeker wanneer gesprekken vaker zijn vastgelopen of steeds langs dezelfde pijnpunten lopen, kan je systeem al reageren voordat er iets gezegd is.
Zonder veiligheid wordt spreken uitleggen. Of zwijgen verdedigen. In beide gevallen verdwijnt het contact.
Het spanningsveld tussen willen en kunnen
In relaties wordt vaak gesproken over verantwoordelijkheid nemen en willen veranderen. Wat daarbij soms over het hoofd wordt gezien, is het verschil tussen willen en kunnen. Je kunt oprecht willen groeien, en tegelijk merken dat je vastloopt zodra het gesprek gevoerd moet worden.
Wanneer dit niet wordt uitgesproken, ontstaat er wederzijds onbegrip. Jij voelt druk, je partner voelt zich niet gezien. En zo komen jullie steeds opnieuw bij hetzelfde punt uit.
Schrijven kan helpen
Voor sommige mensen is schrijven een manier om toch iets van zichzelf zichtbaar te maken. Het kan helpen om woorden te vinden zonder direct in de spanning van het gesprek te staan. Als tussenstap kan dit helpend zijn, juist wanneer spreken nog niet lukt.
Schrijven verliest echter zijn waarde wanneer het het gesprek vervangt. Dan blijft het bij eenzijdige uiting en ontstaat er geen echte ontmoeting.
Woorden die vastzitten zeggen niets over gebrek aan liefde of inzet. Ze laten zien waar spanning zit en waar veiligheid nog ontbreekt. Relaties verdiepen wanneer er ruimte komt voor hoe jij of je partner communiceert, niet alleen voor wat er gezegd wordt. Wanneer veiligheid groeit, volgen woorden vaak vanzelf.
Jeanette Semplonius – als relatie– en individueel begeleider begeleidt ik jou of je relatie bij vraagstukken rondom verbinding, intimiteit en relationele patronen. In mijn werk staat het lichaam, waarheid en relationele volwassenheid centraal.